جلوه ی روی خدا

1- در این شعر شاعر چه چیزی را بیان  می کند؟

«معرفت کردگار دیدن این عالم است .»

الف) معرفت برای دیدن جهان است .   ب) اگر می خواهی زنده باشی به جهان فکر کن .

ج) دیدن جهان باعث شناخت خداوند است .     د) کردگار را می توان دید .

2- شاعر در شعر زیر  چه توصیه ای  می کند؟

« زنده ی بیدار باش        چشم خریدار باش »

الف) در زندگی هوشمند باش و دقت کن   ب) خریدار زندگی باش   ج) بیدار بودن در خرید

د) چشمت را به خریدار بینداز

3- «زمزمه آفتاب    نغمه شیرین آب» نشان دهنده ی چیست ؟

الف) هر کدام آوازی می خوانند .        ب) تنها انسانها ستایشگر خداوند نیستند و تمام هستی خدا را می ستاید.

ج) آفتاب سخنان خود را بیان کرد.      د) آفتاب و آب برای ما لازم است .

4- در این شعر چه آرایه ای وجود دارد؟

برگ درختان سبز با خط رخشان سبز « هر ورقش دفتری است        معرفت گردگار »

الف) تشخیص         ب) تلمیح           ج) ضرب المثل         د) تضمین

5- «برگ درختان سبز در نظر هوشیار        آینه ی رازهاست       جلوه ی رو ی خداست»

الف) از روی یک برگ هم می توان به وجود خدا پی برد.        ب) آینه برگ را نشان می دهد .

ج) هوشیار می تواند آینه را ببیند .        د) رازهای زیادی در وجود آینه است .

 

جلوه ی روی خدا

این شعر تحمیدیه است و در قالب نیمایی است .

شعر نیمایی شعر هایی است که به سبک نیما یوشیج سروده شده است . در این نوع شعر قافیه جای مشخّصی ندارد و طول مصراع ها برابر نیست .

تحمیدیه : از گذشته های دور شاعران و نویسندگان  آغاز کتاب خود را با نام و یاد خداوند شروع می کردند و در آن به سپاس و ستایش و شکر گزاری خداوند می پرداختند که آن را ستایش یا تحمیدیه گویند. در کتاب فارسی اول راهنمایی هم آغاز کتاب با ستایش پروردگار شروع شده که جلوی روی خدا آغازگر آن است .

معنی شعر :

جلو ه ی روی خدا : نشان دهنده ی وجود خداوند .

سعدی شیرین سخن

گفت به فصل بهار

برگ درختان سبز

با خط رخشان سبز

« هر ورقش دفتری است                     معرفت کردگار »

معنی : سعدی خوش سخن گفت که در فصل بهار برگ سبز درختان با رنگ های روشن و درخشان ،هر برگ آن همانند کتابی است که ما را به شناخت خداوند می رساند .

در این قسمت آرایه ی تضمین وجود دارد ، زیرا شاعر مصرعی از سعدی را در ضمن سخن خود آورده است .

تضمین : هرگاه شاعر مصراع یا بیتی از شاعر دیگری را در شعر خود بیاورد تضمین می گویند ، که بر دو نوع است : تضمین آشکار و تضمین پنهان

تضمین آشکار : هرگاه به نام شاعری که از او بیتی آورده شده است اشاره شود.

تضمین پنهان : اگر بیت یا مصراع مشهور باشد و نام گوینده ی آن نیامده باشد به آن تضمین پنهان گویند .

در این مصراع سعدی این نکته را بیان کرده است که انسان اگر به یک برگ درخت با دقّت نگاه کند به وجود خداوند پی خواهد برد . همانگونه که وقتی انسان به یک خانه یا یک وسیله ی دیگری نگاه می کند و بدون این که سازنده ی آن راببیند به وجود آن سازنده پی می برد.

معرفت کردگار

دیدن این عالم است

معنی : برای شناخت خداوند باید به پدیده های جهان از جمله : کوه ، دریا و ...نگاه کنیم .

زنده ی بیدار باش

چشم خریدار باش

خوب ، جهان را ببین

هر چه ببینی کم است .

معنی : حال که زنده ای بیدار و هوشیار باش یعنی تنها زند ه بودن کافی نیست باید تلاشگر هم بود و به نعمت ها و موهبت های الهی به دقّت و تفکّر نگاه کنیم .

همان طور که وقتی کسی بخواهد چیزی را بخرد به دقّت به آن نگاه می کند تا خوبی ها و عیب های آن را پیدا کند.

هرچه که به جهان بیشتر دقّت و توجّه کنی چیزهای بیشتری را خواهی دید که مایه ی شگفتی تو خواهد شد .

 

برورق سبز برگ خطّ خدا را بخوان !

یعنی : هنرمندی خداوند را بر یک برگ با دقّت نگاه کن .که آن برگی که ساده به نظر می رسد چقدر زیبا و با اجزای متفاوتی ساخته شده .

زمزمه ی آفتاب

نغمه ی شیرین آب

نثر دل انگیز خاک

شعر هوا را بخوان !

مفهوم : هرچه در جهان می بینیم آثار قدرت خداست . آفتاب ، آب ، خاک و هوا همه از آثار و نشانه های عظمت خداوند هستند به دقّت به آن ها نگاه کن و بی تفاوت از کنارشان عبور نکن .

هنگام صبح آفتاب با تابش اشعّه های خود گویی با زمزمه ای دل انگیز ما را دعوت به بیدار شدن می کند .

صدای زیبای آبشار مثل یک نغمه ی دلنشین و گوشنواز در گوش جان ما قدرت خداوند را یاد آوری می کند .

خاک که اصل و منشأ رشد و نمو و باعث طراوت و شادابی برای انسان ها و مظهر آرامش و سکون است از آثار قدرت خداوند ی است .

هوا مظهر جنبش ، تکاپو و بی قراری است در شعر هم همین خیزش و تحرّک وجود دارد.

هوا هم یکی از مظاهر وجود خداوند و قدرت الهی است .

برگ درختان سبز درنظر هوشیار            آینه ی رازهاست

جلوه ی روی خداست

هر ورقش دفتری است                معرفت کردگار

معنی : حتّی یک برگ سبز درخت هم که بی ارزش می نماید  در نزد انسان باهوش و خردمند نشان دهنده ی راز و رمزهای فراوانی است و نشانگر وجود خداوند است . و هر برگ آن مانند کتابی است که از دقت کردن به آن می توانیم به شناخت خداوند برسیم .

 

 

+ نوشته شده توسط حسین محمدی در جمعه سی ام مهر 1389 |